Gedenkplaats Joodse stadgenoten 1940-1945


'Weerzien': in hun namen keren zij weer

Najaar 2016 werd aan de blinde gevel van de Schoolmeesterwoning aan het Raoul Wallenbergplantsoen in Gouda het kunstwerk Weerzien van Edwin Vreeken aangebracht. Het kunstwerk werd daarna op 8 oktober door Werkgroep Mooiere Binnenstad symbolisch overgedragen aan wethouder Daphne Bergman, waarbij ook loco-kinderburgemeester Saoirse aanwezig was.

Weerzien, kunstwerk van Edwin Vreeken
Weerzien, kunstwerk van Edwin Vreeken

Het kunstwerk is het winnende ontwerp van de wedstrijd die de bewonerswerkgroep Mooiere Binnenstad in 2015 had uitgeschreven voor Goudse kunstenaars: het ontwerpen van een 'muurschildering' aan het plantsoen, dat aan zou sluiten bij de historische context van deze plek en de aanwezigheid van het Joodse poortje. Het thema luidde: 'Herinnering aan de Tweede Wereldoorlog en het lot van Joodse kinderen'. Het gedicht Stolpersteine van Inez Meter diende in het ontwerp te worden meegenomen.

De Kunstcommissie voor Burgerinitiatieven koos het ontwerp Weerzien van Edwin Vreeken uit zeventien inzendingen, mede nadat op de Open Monumentendag de genomineerde vier ontwerpen waren gepresenteerd, en voorbijgangers en genodigden om hun mening was gevraagd.

Ook werd de mening gevraagd van de kinderen van groep 7 en 8 van de St.-Aloysiusschool en de Casimirschool. Deze meningen waren kritisch, verrassend en vaak inhoudelijk onderbouwd. De Kunstcommissie heeft hiermee nadrukkelijk rekening gehouden.

Het winnende ontwerp Weerzien geeft naar het oordeel van de commissie het thema helder weer en laat ruimte voor eigen overdenkingen, ondanks de directe boodschap en de bekende symbolen. Symbolen die geïnterpreteerd kunnen worden als vlammen: de zevenarmige kandelaar (menora - lichtbrenger), symbool van het Jodendom; regendruppels: cyclus, waterkringloop van 'in hun namen keren zij weer'; en tranen: van verdriet, pijn, verlies en rouw. Het water als symbool voor vruchtbaarheid en levenskracht voor de ziel, het vuur als symbool voor licht, warmte, geestdrift en hartstocht. Door zijn eenvoud van boodschap en vorm heeft het ontwerp een hoge educatieve waarde, en scoort het hoog op het criterium 'passend in de historische omgeving'.

De tekst die in Weerzien is opgenomen, is de regel "in hun namen keren zij weer" uit het gedicht Stolpersteine van Inez Meter. Een plaquette met het gehele gedicht is eveneens op de muur aangebracht.

Gedicht van Inez Meter
Gedicht van Inez Meter

Het door Edwin Vreeken gemaakte ontwerp is tot stand gekomen dankzij medewerking en giften van het Bewonersplatform Gouda, GoudaPot en Stichting Gouds Metaheerhuis.


Joodse Poortje, Raoul Wallenbergplantsoen